Giáo trình Hán ngữ 6 quyển: học thế nào, có hợp người đi làm không

Bộ Giáo trình Hán ngữ gồm những gì

Bản gốc là bộ 汉语教程 (Hànyǔ jiàochéng) do Nhà xuất bản Đại học Ngôn ngữ và Văn hoá Bắc Kinh phát hành, chủ biên Dương Ký Châu (杨寄洲). Bộ sách viết cho người nước ngoài học tiếng Trung từ số 0, ban đầu dùng cho sinh viên năm nhất chuyên ngành tiếng Trung. Ở Việt Nam, bản có phần dịch và chú thích tiếng Việt thường được gọi là "Giáo trình Hán ngữ" hoặc "Giáo trình Hán ngữ 6 quyển".

• 6 quyển chia thành 3 tập, mỗi tập có quyển thượng (上) và quyển hạ (下). Người học hay gọi theo số thứ tự: quyển 1 là tập 1 thượng, quyển 2 là tập 1 hạ, cứ thế đến quyển 6 là tập 3 hạ.
• Quyển 1 (bản thứ 3 của nguyên tác) có 15 bài, khoảng 10 bài đầu tập trung vào phát âm: thanh mẫu, vận mẫu, thanh điệu, sau đó mới chuyển dần sang mẫu câu và ngữ pháp. Mỗi bài thường có bài khoá, từ mới, chú thích, ngữ âm hoặc ngữ pháp và bài tập.
• Tập 1 (quyển 1–2) là phần sơ cấp: chào hỏi, giới thiệu, hỏi đường, mua bán, sinh hoạt hằng ngày. Tập 2 (quyển 3–4) bài khoá dài hơn, nhiều mẫu ngữ pháp hơn. Tập 3 (quyển 5–6) chuyển sang bài đọc dạng văn bản, từ vựng trừu tượng hơn.
• Có nhiều bản in khác nhau: bản cũ và "phiên bản mới" (thường dựa theo bản thứ 3 của nguyên tác, xuất bản năm 2018 ở Trung Quốc), do nhiều đơn vị phát hành tại Việt Nam. Thư viện các trường đại học ở Việt Nam ghi chủ biên phần tiếng Việt là Trần Thị Thanh Liêm. Khi mua, bạn nên xem đúng bản đang dùng ở lớp hoặc trong tài liệu nghe đi kèm, vì số trang và một số bài có thể khác nhau giữa các bản.

Mỗi quyển tương ứng trình độ nào

Giáo trình Hán ngữ không được viết theo khung HSK, nên không có bảng quy đổi chính thức. Các trung tâm ở Việt Nam thường ước lượng như sau, theo HSK bản cũ 6 cấp:

Từ kỳ thi ngày 13/12/2026, HSK chuyển sang chuẩn HSK 3.0 với nhiều từ hơn ở mỗi cấp: HSK3 cần khoảng 978 từ tính cả HSK1–2, HSK4 khoảng 1.950 từ (xem lịch thi HSK và từ vựng HSK3 mới). Vì vậy cùng một quyển sách sẽ tương ứng cấp HSK 3.0 thấp hơn so với bảng trên. Nếu học để thi, hãy đối chiếu bằng danh sách từ của cấp bạn định thi, đừng chỉ dựa vào số quyển đã học.

So sánh với Giáo trình chuẩn HSK và Boya

Lưu ý với HSK 3.0: Giáo trình chuẩn HSK đang bán được viết cho HSK 6 cấp cũ. Vẫn dùng làm nền được, nhưng khi thi theo HSK 3.0 bạn cần học bù phần từ mới. Theo thông tin từ các nhà sách, Nhà xuất bản Giáo dục và Nghiên cứu Ngoại ngữ Bắc Kinh cùng đơn vị tổ chức thi HSK (CTI) đã phát hành bộ 新HSK教程 theo chuẩn mới, ra dần từng cấp; trước khi mua hãy xem cấp bạn cần đã có sách chưa.

Điểm mạnh và điểm yếu khi người đi làm chỉ học giáo trình

• Điểm mạnh: ngữ pháp đi từ dễ đến khó, có hệ thống, có bài tập và file nghe; nhiều người đã học nên dễ tìm tài liệu, lớp học, bạn cùng học.
• Ít tình huống công việc: phần lớn bài khoá xoay quanh đời sống sinh viên và sinh hoạt hằng ngày. Người làm nhà máy, văn phòng, mua hàng, xuất nhập khẩu phải tự học thêm từ và mẫu câu của ngành mình.
• Nhịp chậm với người ít thời gian: sách viết cho sinh viên học nhiều giờ mỗi tuần. Người đi làm học 3–5 giờ mỗi tuần dễ mất vài tháng mới qua quyển 1–2.
• Không có ai sửa nói: tự học theo sách khó biết mình sai thanh điệu hay sai câu ở đâu, lâu dần thành thói quen.

Cách làm hợp lý: dùng giáo trình làm khung ngữ pháp, song song học mẫu câu tiếng Trung công sở và từ vựng ngành của bạn, mỗi tuần có ít nhất một buổi nói với người sửa được lỗi. Lộ trình tự học chi tiết xem ở tự học tiếng Trung cho người đi làm và lộ trình học tiếng Trung 3–24 tháng.

Học giáo trình kèm công cụ miễn phí

• Trước quyển 1: luyện pinyin và 30 câu đầu tiên ở tiếng Trung cơ bản.
• Song song quyển 1–2: ôn từ vựng HSK1 và các điểm trong ngữ pháp tiếng Trung cơ bản.
• Ôn từ mỗi ngày trên điện thoại: xem so sánh các app học tiếng Trung để chọn app hợp với bạn.